Διευρύνοντας τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών (μέρος 1ο).

Τα παιδιά με δυσκολίες στην σίτιση που βασίζονται σε αισθητηριακά προβλήματα συχνά περιορίζουν τους τύπους των υγρών και των στερεών τροφών που διατίθενται να καταναλώσουν . Τα προβλήματα με την αισθητηριακή ρύθμιση και την αισθητηριακή αμυντικότητα οδηγούν άμεσα σε πολλές άβολες εκπλήξεις που σχετίζονται με το φαγητό και τις ώρες του φαγητού για τα παιδιά.

Οι βασικές αρχές

Τα παιδιά χρειάζεται να μάθουν για  τα νέα φαγητά με διασκεδαστικούς τρόπους χωρίς να τρομοκρατούνται. Χρειάζονται μεγάλη έκθεση στο όποιο είδος φαγητού πριν μπουν στην διαδικασία να το δοκιμάσουν ή να το φάνε. Οι ώρες του φαγητού είναι συχνά συσχετισμένες με την προσδοκία σίτισης και κατανάλωσης νερού. Πολλά παιδιά είναι σε επί φυλακή και ξοδεύουν μεγάλα αποθέματα ενέργειας για να προστατεύσουν τους εαυτούς τους από νέες αισθητηριακές εμπειρίες που πιστεύουν ότι είναι επικίνδυνες. Η άνεση και η ασφάλεια είναι οι πιο σημαντικοί παράγοντες για την ώρα του φαγητού. Όταν τα παιδιά αισθάνονται ασφάλεια και άνετα, είναι διατεθειμένα πιο πολύ να ρισκάρουν και να συμμετάσχουν σε νέες εμπειρίες.

Τα συναισθήματα της άνεσης και της ασφάλειας βασίζονται σε μία επαρκή αισθητηριακή και γαστρεντερική επεξεργασία. Όταν αυτές οι δύο περιοχές δεν λειτουργούν επαρκώς, τα παιδιά θα σπαταλούν περισσότερη ενέργεια προστατεύοντας τους εαυτούς τους παρά να μπουν στην διαδικασία να μαθαίνουν για καινούρια φαγητά. Συχνά περιορίζουν τις τροφικές τους επιλογές σε μία ομάδα γνωστών τους φαγητών που αισθάνονται ασφάλεια να καταναλώσουν καθώς τα έχουν γευτεί στο παρελθόν και τα γνωρίζουν. Τα προγράμματα που σχετίζονται με την ώρα του φαγητού ενσωματώνουν ολοκληρωμένες στρατηγικές προκειμένου να βελτιωθεί η αισθητηριακή επεξεργασία και ολοκλήρωση και να μειωθεί η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και η άβολη αίσθηση από το παιδί.

Η ολοκληρωμένη, επαρκής διατροφή προκύπτει όταν κάποιος τρώει ένα μεγάλο εύρος φαγητών. Τα προγράμματα που αφορούν την ώρα του φαγητού και εστιάζουν πιο έντονα στο να διευρύνουν τις διατροφικές συνήθειες παρά να αυξάνουν την πρόσληψη φαγητού θα έχουν καλύτερα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

Οδηγίες

Ενσωματωμένες στρατηγικές για την  ομαλοποίηση της αισθητηριακής επεξεργασίας πριν και κατά την διάρκεια της επαφής με το φαγητό.

Οι δραστηριότητες που παρέχουν συγκεκριμένους τύπους αισθητηριακής εισροής μπορούν να υποστηρίξουν αισθητηριακή οργάνωση και να μειώσουν την αμυντικότητα.  Αυτό περιλαμβάνει κίνηση στον χώρο ή αιθουσαία είσοδο. Το αργό κούνημα , για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν μετάβαση σε πιο έντονες κινητικά δραστηριότητες, πριν από την ώρα για το φαγητό ή δραστηριότητες όπως βούρτσισμα δοντιών για να ενισχυθεί η μείωση της αισθητηριακής αμυντικότητας και υπερφόρτωσης, και σε κάποια ήσυχη οργανωμένη δραστηριότητα καθώς ένα παιδί ακούει μία ιστορία και λαμβάνει φαγητό από ειδικό σωλήνα χορήγησης φαγητού.

Το να χοροπηδά επίσης βοηθά την αιθουσαία εισροή.  Επιπρόσθετα, παρέχεται  η αισθητηριακή εισροή στις αρθρώσεις που ονομάζεται ιδιοδεκτικότητα.

Η ιδιοδεκτικότητα μπορεί να οργανωθεί για πολλά παιδιά , και αυτό θα βοηθήσει στο να μειωθεί η αισθητηριακή αμυντικότητα όταν παρατηρείται πριν την διαδικασία εξερεύνησης του φαγητού και τα ολοκληρωμένα γεύματα. Βοηθά επίσης παιδιά που έχουν χαμηλό τόνο και μειωμένη σταθερότητα θέσης να κερδίζουν περισσότερη σταθερότητα και να κάνουν πιο οργανωμένες κινήσεις. Άλλες δραστηριότητες που παρέχουν δυνατή αισθητηριακή εισροή στις αρθρώσεις και στους μύς περιλαμβάνουν πιέσεις ( η κούνια, μια κάποιου τύπου περπατούρα), μεταφορά ( κουτιά, λεκάνες με ρούχα για πλύσιμο, μαξιλάρια), τούμπες, να κρέμεται ανάποδα, να ανεβαίνει σκάλες ή λόφους και να κάνει βάδειν.

Οι σφιχτές αγκαλιές και το κρυφτό στα μαξιλάρια παρέχει την αισθητηριακή εισροή στο δέρμα γνωστή ως εισροή βαθειάς πίεσης. Άλλες δραστηριότητες που παρέχουν αυτού του είδους αισθητηριακής διέγερσης είναι το να τυλίγεται το παιδί σε μια κουβέρτα και να κοιμάται κάτω από πολλά σκεπάσματα.

Συγκεκριμένοι τύποι ήχου και μουσικής είναι επίσης σημαντικοί για να οργανωθεί το νευρικό σύστημα. Η χρήση της μουσικής που περιλαμβάνει συγκεκριμένα διπλοωτικούς τόνους γνωστούς ως Hemi-Sync είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για παιδιά με δυσκολίες αισθητηριακής επεξεργασίας. Όταν αυτός ο τύπος μουσικής χρησιμοποιείται και παίζει στο παρασκήνιο κατά την διάρκεια της αισθητηριακής εξερεύνησης και τις ώρες του δείπνου , πολλά παιδιά παρουσιάζουν ιδιαίτερα εστιασμένη προσοχή και μειωμένη αισθητηριακή αμυντικότητα καθώς και μεγαλύτερη ανοχή σε νέες εμπειρίες.

Παρατηρήστε το παιδί πολύ προσεκτικά όταν του γνωστοποιείτε αυτούς τους τύπους διέγερσης. Η αισθητηριακή διέγερση δεν θα πρέπει ποτέ να επιβάλλεται σε ένα παιδί. Κάποια παιδιά βιώνουν μεγαλύτερη αποδιοργάνωση με την αιθουσαία εισροή και δεν τους αρέσει το να κούνιονται και να χοροπηδούν. Άλλα έχουν έλλειψη σε ολικό έλεγχο κίνησης για να αναμειχθούν σε αυτοπαραγόμενες δραστηριότητες που  παρέχουν δυνατή εισροή σε αρθρώσεις και μυς. Ακόμα άλλα μπορεί να αισθανθούν πως η μουσική στο παρασκήνιο τους διασπά ή τους αποπροσανατολίζει. Παρατηρούμε τους τύπους δραστηριοτήτων που το παιδί αναζητά και απολαμβάνει. Διευρύνουμε τους τρόπους με τους οποίους το παιδί μπορεί να δεχθεί αυτές τις δραστηριότητες. Εισάγουμε αισθητηριακές δραστηριότητες σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα κατά την διάρκεια της ημέρας ως αισθητηριακή δίαιτα που μπορεί να βοηθήσει το παιδί να κερδίσει και να κατακτήσει μεγαλύτερη αισθητηριακή άνεση κατά την διάρκεια της ημέρας. Όταν το αισθητηριακό σύστημα λειτουργεί πιο φυσιολογικά τα παιδιά θα είναι πιο δεκτικά σε νέες εξερευνήσεις αναφορικά με τις αισθήσεις που συνοδεύουν την τροφή και την πόση.

Μάθετε Περισσότερα για την Επικοινωνία του Παιδιού σας. Κεφ.2 (Β)

Καταλάβετε το στυλ μάθησης του παιδιού σας

Διαφορετικοί τύποι μάθησης

Τα στυλ μάθησης βασίζονται στον τρόπο με τον οποίο αποκτούμε πληροφορίες. Μπορούμε να μάθουμε μέσω της όρασης, της ακοής ή/και της αφής. Επίσης έχουμε διαφορετικά ήδη αναμνήσεων – κάποιοι από μας θυμόμαστε γεγονότα ευκολότερα από άλλους. Κάποιοι από μας μαθαίνουμε λεπτομέρειες, ενώ άλλοι επικεντρωνόμαστε στην γενικότερη εικόνα. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν το δικό τους στυλ μάθησης – τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν καλύτερα. Το παιδί σας έχει, επίσης, ένα προτιμότερο στυλ μάθησης.

Μηχανική μάθηση (παπαγαλία)

Πολλά παιδιά με ΔΑΦ αποκτούν πληροφορίες παπαγαλίζοντας φράσεις και λέξεις. Αυτά τα παιδιά θυμούνται πολλές πληροφορίες – όπως αριθμούς και γράμματα – όταν είναι μικρά, και πολλά γεγονότα γύρω από ένα θέμα όταν είναι μεγαλύτερα. Αν και μπορούν να «απαγγείλουν» τις πληροφορίες λέξη προς λέξη, δεν μπορούν να καταλάβουν τι λένε.

Μάθηση Γκεστάλτ (Gestalt)

Πολλά παιδιά με ΔΑΦ απομνημονεύουν προτάσεις, ως ολόκληρα τμήματα, χωρίς να καταλαβαίνουν το νόημα των επιμέρους λέξεων. Τα παιδιά που επεξεργάζονται πληροφορίες με αυτό τον τρόπο, λέγεται ότι ακολουθούν τη μάθηση Γκεστάλτ. Για παράδειγμα, αν δώσετε στο παιδί σας ένα παιχνίδι την ώρα του μπάνιου και πείτε, «Βάλτο στο ράφι», μπορεί να το βάλει μέσα στο νερό. Το παιδί σας κάνει αυτό το λάθος, γιατί συσχετίζει κάθε πρόταση που περιέχει τη φράση «βάλτο» με μια συγκεκριμένη πράξη, ανεξάρτητα από το τι λένε οι άλλες λέξεις μέσα στην πρόταση.

Σε αντίθεση με άλλα παιδιά που μαθαίνουν να μιλάνε χρησιμοποιώντας ξεχωριστές λέξεις και σταδιακά κατακτούν τις φράσεις δύο λέξεων και τις μικρές προτάσεις, τα παιδιά με στυλ μάθησης Γκεστάλτ τείνουν να θυμούνται τα πάντα για μία κατάσταση, αλλά συχνά δεν μπορούν να ξεχωρίσουν τι είναι σημαντικό και τι όχι.

Ένα τέτοιο παιδί μπορεί να μην ξέρει πώς να φτιάξει μια πρόταση από μόνος του για να πει ότι είναι στενοχωρημένο, αλλά μπορεί να πει ένα στίχο από ένα τραγούδι που έχει απομνημονεύσει, και το έχει συνδέσει με το συναίσθημα της λύπης.

Οπτική μάθηση

Αν στο παιδί σας αρέσει να κοιτάζει βιβλία ή την τηλεόραση, μπορεί το στυλ μάθησής του να είναι οπτικό. Τα περισσότερα παιδιά με κάποια διαταραχή λόγου μαθαίνουν καλύτερα βλέποντας πράγματα παρά ακούγοντάς τα. Εφόσον η όραση είναι η πιο δυνατή τους αίσθηση, πολλά από αυτά τα παιδιά ελκύονται από βιβλία με εικόνες και από βίντεο.

Απτική μάθηση

Αν στο παιδί σας αρέσει να πατάει κουμπιά, να ανοιγοκλείνει πόρτες ή/και να ανακαλύπτει πώς λειτουργεί το πιο δύσκολο παιχνίδι, πιθανώς το στυλ μάθησής του να είναι απτικό, και να μαθαίνει καλύτερα αγγίζοντας πράγματα.

Ακουστική μάθηση

Αν στο παιδί σας αρέσει να μιλάει και να ακούει τους άλλους να μιλάνε, μπορεί το στυλ μάθησής του να είναι ακουστικό, και να αποκτά πληροφορίες μέσω της ακοής. Είναι ασυνήθιστο για ένα παιδί με ΔΑΦ να βασίζεται εξαρχής στην ακουστική μάθηση.

Αξιοποιήστε τις παρατηρήσεις σας

Οι παρατηρήσεις σας πάνω στο στυλ μάθησης του παιδιού σάς δίνουν περαιτέρω πληροφορίες για το πώς να το βοηθήσετε.

  • Αν παιδί σας έχει αρκετά καλή μνήμη για να παπαγαλίζει, θα μάθει καλύτερα από δραστηριότητες που γίνονται με τον ίδιο τρόπο κάθε φορά. Αυτές μπορεί να συμπεριλαμβάνουν δραστηριότητες με αριθμούς και το αλφάβητο.
  • Αν το παιδί σας μαθαίνει με το στυλ Γκεστάλτ, μπορεί να μάθει να λέει μια ολόκληρη πρόταση πριν πει μια ξεχωριστή λέξη. Η δουλειά σας είναι να το βοηθήσετε να καταλάβει τα μέρη του συνόλου.
  • Αν το παιδί σας μαθαίνει οπτικά, παρουσιάστε του πληροφορίες μέσω πραγμάτων που μπορεί να δει. Για παράδειγμα, όταν του λέτε μια λέξη, δείξτε του το πραγματικό αντικείμενο ή μια εικόνα. Δώστε του ευκαιρίες να μάθει από βιβλία με εικόνες και βίντεο.
  • Αν το παιδί σας μαθαίνει απτικά, αφήστε τον να μάθει για τον κόσμο πιάνοντας και αγγίζοντας πράγματα. επιλέξτε παιχνίδια που μπορεί να λειτουργήσει με τα χέρια του.

Μάθετε Περισσότερα για την Επικοινωνία του Παιδιού σας. Κεφ.2

Αναγνωρίστε τις αισθητηριακές προτιμήσεις του παιδιού σας

Οι εικόνες, οι ήχοι, οι μυρωδιές, τα συναισθήματα, και οι κινήσεις, που αρέσουν ή δεν αρέσουν στο παιδί σας, αποτελούν τις αισθητηριακές προτιμήσεις του. Το να αναγνωρίζετε αυτές τις προτιμήσεις θα διευκολύνει την κατανόηση της συμπεριφοράς του παιδιού σας.

Θα σας δείξει, ακόμα, από πού να ξεκινήσετε να βοηθάτε το παιδί σας να μάθει να επικοινωνεί. Όταν το παιδί σας αρχίσει να λαμβάνει πληροφορίες μέσω της αίσθησης που προτιμά, να μπορεί να προσέχει για περισσότερο και να μαθαίνει πιο πολλά. Ανακαλύπτοντας τις αισθητηριακές προτιμήσεις του παιδιού σας, θα ξέρετε ποιες δραστηριότητες θα κινητοποιήσουν και θα ευχαριστήσουν περισσότερο το παιδί, καθώς και εσάς. Συμπληρώστε τις αισθητηριακές προτιμήσεις του παιδιού σας στις επόμενες σελίδες, για να παρακολουθείτε ποιες αισθήσεις προσπαθεί να βρει ή να αποφύγει το παιδί σας.

 

Οι αισθητηριακές προτιμήσεις του παιδιού μου

Παρατηρήστε τις αισθητηριακές προτιμήσεις του παιδιού σας. Μετά τσεκάρετε τα ανάλογα πεδία.

 

Κίνηση

Το παιδί μου είναι υποευαίσθητο στην κίνηση και ζητάει την κίνηση:

  • πηδώντας
  • λικνίζοντας
  • στριφογυρίζοντας
  • παίζοντας σωματικά παιχνίδια, π.χ. να τον πετούν στον αέρα
  • τρέχοντας πέρα δώθε
  • Άλλο _______________________________

 

Το παιδί μου δείχνει ότι είναι υπερευαίσθητο στην κίνηση:

  • δείχνοντας φόβο για τις (κυλιόμενες) σκάλες
  • δείχνοντας φόβο για τις κούνιες, τις τσουλήθρες και τις τραμπάλες
  • νιώθοντας ναυτία όταν ταξιδεύουμε
  • Άλλο _______________________________

 

Το παιδί μου έχει προβλήματα κινητικού προγραμματισμού:

  • Είναι αδέξιος ή σκοντάφτει πάνω σε πράγματα.
  • Δεν χρησιμοποιεί τα παιχνίδια κατάλληλα.
  • Παίζει με το ίδιο παιχνίδι ξανά και ξανά.
  • Δεν αντιγράφει τα πράγματα που κάνω.
  • Κάνει μια δραστηριότητα μόνο μια φορά (π.χ. κατεβαίνει ην τσουλήθρα μόνο μία φορά).
  • Τριγυρνάει άσκοπα.
  • Ξαπλώνει πολύ.
  • Δυσκολεύεται να σβήσει κεριά.
  • Με καταλαβαίνει αλλά δεν μιλάει.
  • Δυσκολεύεται να «βρει» μια λέξη που έχει ξαναπεί.
  • Αρθρώνει λάθος τις λέξεις που μπορεί να πει.
  • Έχει ασυνήθιστη φωνή.
  • Άλλο ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­_________________________________

 

Αφή

Το παιδί μου είναι υποευαίσθητο στην αφή και την ψάχνει:

  • ζητώντας αγκαλιές μεγάλης διάρκειας
  • τυλίγοντας τον εαυτό του με κουβέρτες
  • στριμώχνοντας τον εαυτό σε στενά σημεία (π.χ. πίσω από τον καναπέ)
  • επιμένοντας να φορέσει στενά ρούχα
  • ξαπλώνοντας στο πάτωμα
  • πέφτοντας πάνω σε άλλους
  • χειροκροτώντας
  • κρατώντας αντικείμενα
  • βάζοντας αντικείμενα στο στόμα του
  • τρίζοντας τα δόντια του
  • σπάνια κλαίει όταν χτυπάει
  • Άλλο _______________________________

 

Το παιδί μου δείχνει ότι είναι υπερευαίσθητο στην αφή:

  • Δεν του αρέσει να έχει κολλώδη πράγματα στα χέρια του (π.χ. πλαστελίνη, λάσπη ή μπογιά).
  • Του αρέσουν και δεν του αρέσουν κάποια υφάσματα.
  • Δεν του αρέσει να φοράει καπέλα και γάντια.
  • Δεν του αρέσει να του κόβουν και να του πλένουν τα μαλλιά.
  • Δεν του αρέσουν τα τραγανά, λαστιχωτά φαγητά.
  • Άλλο _________________________________

 

Ακοή

Το παιδί μου είναι υποευαίσθητο στους ήχους:

  • Δεν φαίνεται να του αρέσει να ακούει τι λένε οι άνθρωποι γύρω του.
  • Του αρέσει η μουσική και κάποιοι ήχοι.
  • Του αρέσουν τα παιχνίδια που κάνουν συγκεκριμένους ήχους.
  • Του αρέσει όταν του μιλάω με ζωηρό τρόπο.
  • Άλλο _________________________________

 

Το παιδί μου είναι υπερευαίσθητο στους ήχους και μπορεί να τους αποφεύγει:

  • Καλύπτει τα αυτιά του.
  • Κλαίει όταν χρησιμοποιώ συσκευές (π.χ. ηλεκτρική σκούπα, πιστολάκι).
  • Του αρέσει όταν χρησιμοποιώ ήρεμη φωνή.
  • Μπορεί να ακούσει και τους πιο σιγανούς ήχους.
  • Άλλο __________________________________

 

Όραση

Το παιδί μου είναι υποευαίσθητο σε πράγματα που βλέπει και αποζητά οπτικές αισθήσεις:

  • αναβοσβήνοντας τα φώτα
  • παρακολουθώντας επαναληπτικές κινήσεις (π.χ. σελίδες βιβλίων που γυρνάνε, πόρτες που ανοιγοκλείνουν, τα δάχτυλά του που κινούνται μπροστά από το πρόσωπό του).
  • Βάζοντας πράγματα σε σειρά
  • Κοιτάζοντας πράγματα με την άκρη του ματιού του
  • Κοιτάζοντας πράγματα από ασυνήθιστες γωνίες
  • Άλλο ___________________________________

 

Το παιδί μου είναι υπερευαίσθητο σε πράγματα που βλέπει και μπορεί να  αποφεύγει κάποιες οπτικές αισθήσεις:

  • Προτιμά το σκοτάδι.
  • Ανοιγοκλείνει τα μάτια του συχνά.
  • Αποφεύγει τον ήλιο.
  • Άλλο __________________________________

 

Όσφρηση και γεύση

Το παιδί μου είναι υποευαίσθητο σε κάποιες μυρωδιές ή γεύσεις και τις αποζητά:

  • Εξερευνά πράγματα γλύφοντας ή/και μυρίζοντάς τα.
  • Του αρέσουν τα πολύ αλμυρά ή πολύ ξινά φαγητά.
  • Άλλο ___________________________________

 

Το παιδί μου είναι υπερευαίσθητο σε κάποιες μυρωδιές ή γεύσεις και τις αποφεύγει:

  • Του αρέσουν τα άνοστα φαγητά.
  • Είναι ευαίσθητος σε κάποιες μυρωδιές (π.χ. κολόνια).
  • Άλλο ___________________________________